احمد مجد الاسلام كرمانى

248

سفرنامه كلات ( فارسى )

منفصله از ايران مثل قفقاز و غيره را بايران وعده داد و استقلال ابدى ايران را هم

--> - « روسها كه در صحارى خود در رنج و ملالند ببهترين قسمتهاى امپراطورى عثمانى دست‌اندازى ميكنند انگليسيان در جزيره‌اى كه ارزش آن برابر كوچكترين ايالات امپراطورى تو نيست محبوس هستند حرص ثروت آنان را تحريك كرده است كه در هندوستان قدرتى ايجاد كنند كه روزبروز خطرناكتر مىشود ، اينها ممالكى هستند كه بايستى مراقبت كرد و از آنها ترسيد . نه از لحاظ اينكه قوى هستند بلكه براى اينكه احتياج و علاقه مفرط دارند كه قوى شوند . « يكى از خدمتگزاران من اولين علائم دوستى مرا به تو ابلاغ كرد . شخصى را كه امروز پيش تو ميفرستم بخصوص موظف است در پيرامون افتخارات و قدرت و احتياجات و مخاطرات تو اطلاعاتى بدست بياورد ، شخصى است جسور و عاقل احتياجات رعاياى تو را تشخيص خواهد داد تا بىباكى و شهامت آنان با كمك صنايعى كه هنوز در مشرق شناخته نشده و با وضع فعلى دنيا و مغرب زمين شناسائى آنها به تمام ملل جهان لازم و ضرور است مورد استفاده قرار گيرد . « من اخلاق ايرانيان را ميشناسم و ميدانم كه با نشاط و سهولت آنچه را كه براى افتخارات و امنيت ايشان ضروريست ميآموزند . ولى وقتى رعاياى تو توانستند اسلحه بسازند وقتى سربازان تو تربيت يافتند تا بتوانند در يك مانور سريع جمع شوند و متفرق گردند ، وقتى ياد گرفتند كه حملهء شديدى را به آتش توپخانه متحرك پيش ببرند بالاخره وقتى سرحدات تو بوسيله قلاع متعدد محفوظ گرديد و درياى خزر شاهد اهتزاز بيرق‌هاى نيروى دريائى ايران شد آنوقت تو يك امپراطورى غير قابل تعرض و رعاياى شكست‌ناپذير خواهى داشت . « من بايد روابط مفيد را با تو ادامه دهم ، من از تو خواهش ميكنم خدمتگزارى را كه براى تو ميفرستم با محبت قبول كنى . من نيز اشخاصى را كه به دربار من خواهى فرستاد با ملاطفت خواهم پذيرفت . من مجددا براى تو عنايت يزدانى و يك سلطنت طولانى و متعالى و عاقبت مسعودى را آرزو ميكنم . « در كاخ امپراطورى من در تويلرى پاريس بتاريخ 9 ژرمينال سال 13 ( 30 مارس 1805 ) سال اول سلطنت من تحرير يافته ( ناپلئون ) . وزير روابط خارجى شارل موريس تاليران » . ولى روميو كه بر اثر اشكالات مسافرت و زحمات راه خسته و فرسوده بود مريض شد و ده روز پس از ورودش بتهران درگذشت و در مدت كوتاه اقامت خود در تهران با وجود ضعف و ناتوانى گزارش قابل توجهى تهيه كرد و براى ناپلئون فرستاد . ژوبر كه از طريق ارز روم به مسافرت خود ادامه ميداد بنا بدستور بابعالى باتهام -